Izuzetni ljudi mogu činiti izuzetne stvari, ali kurs sudbine jednog naroda uvek će biti vođen ne samo prolaznim naporima jednog ili čak više izuzetnih ljudi nekog doba, već istrajnom moći tradicija tog naroda. Mihajlo Pupin

U epohi kada svetski priznati naučnik ponovo oživljava u svojoj zemlji, kada se ispravljaju istorijske i kulturne nepravde i kada se u njegovu čast održavaju razne manifestacije i neverovatne izložbe, poštovaoci Mihajla Pupina dobili su i priliku da pročitaju autobiografiju Sa pašnjaka do naučenjaka, objavljenu u izvornom obliku. Kada je prvi put ugledala svetlost dana, pre gotovo jednog veka, knjiga je proglašena za epohalno delo, moralni obrazac koji je dobio Pulicerovu nagradu i koji je postao obavezna lektira u američkim školama, a sada, u novom milenijumu, zahvaljujući Karić fondaciji, Matici srpskoj i Pupinovom rodnom Idvoru, malom banatskom selu iz kojeg su sve reči i svi izumi potekli, dostupan je i čitaocima u Srbiji.

pupinizacija02

Dragoceno izdanje priređeno je upravo onako kako je veliki naučnik želeo da izgleda, po uzoru na ono iz 1923. godine, objavljeno u Americi pod originalnim nazivom From immigrant to inventor.

– Posle svih godina muka i truda oko pupinizacije, zajedno stavljamo kamen temeljac, jer Pupinove reči nisu ništa drugo do kamen temeljac kojim počinjemo da gradimo zdanje više od zgrade, koje je uputstvo kakav čovek može postati ako je zagledan u njegovo delo, kako može ličnost da jača i karakter da očvrsne, mašta da buja, snaga da pristiže. Ne mogu a da ne podelim s vama i tugu što su morale da prođu decenije da ponovo oživimo ovu knjigu po meri i upustvima čuvenog naučnika – rekla je potpredsednica obrazovno-istraživačkog društva Mihajlo Pupin Aleksandra Ninković Tašić na promociji knjige u Skupštini grada Beograda.

pupinizacija03

– Autobiografiju Mihajla Idvorskog Pupina u njenom izvornom obliku smatramo jednim od najvrednijih naših izdanja. Ona predstavlja fantastičan pokušaj da se sačuva od zaborava lik i delo najvećeg srpskog naučnika i još većeg čoveka koji je svojim izumima zadužio svetsku naučnu javnost, a sve nas nebrojenim dobrim delima. Osećam ogromno poštovanje prema čoveku koji je svojim postojanjem, stvaralaštvom, istinskim patrotizmom i dobročiniteljstvom ostavio neizbrisiv trag u istoriji srpskog naroda – istakla je Danica Karić, predsednica Karić fondacije.

pupinizacija06

Moju knjigu neki nazivaju autobiografijom. U stvari, ovo nije autobiografija, nego je samo jedan pokušaj da dokaže da jedno srpsko seljačko dete odgojeno od srpske nepismene matere ima tako isto dobru podlogu za dalji život kao i ma koje amerikansko dete. Glavna mi je namera bila da predstavim amerikanskom narodu srpsku seljačku kulturu Mihajla Pupina, i u toj nameri, mislim da sam dobro uspeo jer danas se mnogo govori u Americi o pitomosti srpskih seljaka i o plemenitosti srpske majke, kaže Pupin u pismu Jovanu Cvijiću iz 1925. godine. A na prvoj stranici knjige stoji posveta U spomen majci, Olimpijadi Pupin, koja je svog sina poslala u svet uz inspirativnu poruku: Znanje, to su zlatne lestvice preko kojih se ide u nebesa; znanje je svetlost koja osvetljava naš put kroz život i vodi nas u život budućnosti pun večne slave.

pupinizacija07

Predgovor za izdanje Matice srpske, objavljeno 1929. godine u Velikom Bečkereku, današnjem Zrenjaninu, pisao je još jedan naš besmrtnik – Miloš Crnjanski.

– Odmah u početku ove velike knjige, u kojoj je obračun sa jednim životom koji se čini kao san, od pašnjaka do raskoši znanja i slave, Pupin svodi svu pažnju na rodno mesto, na tradicije naše, ističući svoj Idvor, svoju majku, svoje seljake, jednom prostom rečitošću nepokvarenom književnim ambicijama. Opisi i slike koje su tu sačuvane: ravnica, zemljana sela, volšebna plava Avala u daljini, žetva, starci, pevači, naročito portret majke… Ni pred najvećim umovima engleskih i nemačkih univerziteta, koje opisuje odlično, Pupin ne krije da oseća, da misli tim starim, odmerenim, ravničarskim načinom – stoji, između ostalog, u predgovoru Crnjanskog.

Pupinizacija04

Posle Pupinove smrti 1935. godine, Vašington post je objavio da je priča njegovog života uzbudljiva kao i bilo koje naučno otkriće, i otkriće je jedne od najšarmantnijih i najljubaznijih ličnosti 20. stoleća. Ova knjiga pokazaće kako je moguće razumeti i u svom životu probuditi ona dva putokaza koja je Pupin brojnim poukama ostavio kao trajni trag svog velikog dela. Prva glasi: ništa čoveka ne čini toliko srećnim kao njegovo pošteno uverenje da je učinio sve što je mogao ulažući svoje najbolje sposobnosti, a druga: porazi su samo kratka odmorišta za buduće pobede – napisala je u predgovoru Aleksandra Ninković Tašić.

Izuzetno delo o životu i radu jednog od najvećih ljudi koji su potekli sa ovih prostora možete nabaviti i u Istorijskom muzeju Srbije, gde i dalje traje sjajna multimedijalna izložba Od fizičke ka duhovnoj realnosti u čast genija iz Idvora, s kojim je svet zaista bio lepše mesto: http://snezanapolis.com/index.php/zanimljivosti/56-sa-pupinom-svet-je-bio-lep

Tekst i fotografije: Snežana Ilić, arhiva

pupinizacija05

BEZ KOMENTARA

OSTAVI KOMENTAR